يادداشت مترجم سخن گفتن از تاريخ و حماسهء عاشورا و آموزگار شهادت ، حضرت ابا عبد اللّه الحسين عليه السّلام نيازمند لياقتى در خور و بايسته است و هر كسى را توان چنين كارى نيست ، زيرا سخن از عظمتى است كه تمام عظمت‌ها از آستانش هستى به خود گرفته . چهرهء سرخ حسين عليه السّلام شاهدى است كه طى اعصار و قرون و نسل‌ها مىدرخشد و در سيماى تابناك شهيد و شهادت ، رخ مىنمايد . از عظمت چهره‌هاى درخشان پرچمداران كربلا كه خود ، از پديدآورندگان آن حماسهء جاويدند ، جز ترسيم بيوگرافىهاى كوتاه و ناقص ، چيزى در اختيار نسل معاصر ما نيست ، و چه بسا عظمت اين پاكباختگان ، بر بسيارى از خواص ما نيز پوشيده باشد . آن چه در خاطره‌ها مانده ، نمايى كمرنگ در قالب شعر و مدح و ثناست و بار مسئوليت بيان اين واقعيّت‌ها به عهدهء پژوهشگران تاريخ اسلام است ، آن هم در عصر بازگشت به فرهنگ غنىّ اسلام كه نسل سرگردان و حيران ما ، سخت نيازمند اسوه‌يابى است ، زيرا هر چه داريم از حسين عليه السّلام و عاشورا داريم . حادثهء كربلا براى مردم ما يك رخداد اجتماعى است ، حادثهاى كه در تربيت و خلق و خوى ما داراى تأثير فراوان است ، آنگاه كه حسين عليه السّلام پس از شهادت ياران ، يكه و تنها به قلب روبه صفتان يزيدى ، يورش مىبرد ، سى هزار جنگجو در سرزمين طف از نبرد تن به تن با مردى تنها و غريب و تشنه و گرسنه ، با آن همه مصيبت وارده ، شكست مىخورند . به قول حميد بن مسلم كه خود شاهد صحنه بوده ، چون گريز بزغاله‌هايى از چنگ گرگ خشمگين از مقابل آن قهرمان دوران مىگريختند ، اينان نه تنها در مقابل شمشير حسين عليه السّلام ، بلكه در مقابل منطق آن بزرگمرد ، شكست